فـيـلـم‌نـوشـتـه‌هـا



Tuesday, February 02, 2016

صنعت مرگ

ستون هفتگی اعتماد / 29

در یکی از روزهایی که وضعیت آلودگی هوا بحرانی اعلام شده بود، با تعجب دیدم بساط فروش مجوز ورود به محدوده طرح ترافیک همچنان روبه‌راه است. از کنارش که رد می‌شدم ملتمسانه به فروشنده گفتم: «نفروش آقا، نفروش!» و فروشنده در پاسخم فقط لبخند معناداری زد. البته در روزهای بحرانی بعدی که مدرسه‌ها هم به علت آلودگی هوا تعطیل شد، دیدم آن بساط برچیده شده اما به نظر می‌رسد این یک تعطیلی موقت است و به محض این که کمی هوا صاف شود، باز فروش مجوزهای ورود به مرکز شهر شروع می‌شود. سال‌ها پیش که فروش مجوزهای یک روزه آغاز و با انتقادهایی هم مواجه شد، مسئولان شهری توجیه‌هایی را در این زمینه مطرح کردند و این بساط چند سالی ادامه یافت تا این که با وخیم‌تر شدن اوضاع هوا و ترافیک، از چند سال پیش فروش مجوزهای یک‌روزه طی یک تصمیم معقول و منطقی متوقف شد و به نظر می‌رسد که بعید است دیگر به چنان دورانی بازگردیم. اما چندی پیش برگشتیم در کمال حیرت.
نیازی به توضیح و روشنگری ندارد که دو دلیل عمده محدودیت ورود اتومبیل‌ها به محدوده مرکزی تهران، یکی کاستن از بار ترافیک است و یکی هم کاستن از آلودگی هوا. افزوده شدن طرح معروف به «زوج و فرد» هم دقیقاً به همین دلیل و به عنوان اقدامی مکمل است. فعلاً به بخش ترافیکی موضوع کاری نداریم، اما تا جایی که به آلودگی هوا مربوط می‌شود، ثابت شده که بخش اصلی آلودگی هوای تهران حاصل سوخت ماشین‌هاست؛ بنابراین چرا به اتومبیل‌های بیش‌تری این حق داده می‌شود که با پرداخت پول، هوا را آلوده‌تر و مردم را بیمارتر کنند؟ و اصلاً چرا همه چیز در خدمت سواره‌ها و اتومبیل‌های شخصی است؟
سؤال، معصومانه و به تعبیری احمقانه به نظر می‌رسد. می‌گویند کسانی و نهادهایی درآمدهای کلان از صنعت اتومبیل‌سازی دارند و برخی آن را صنعت اصلی کشور می‌دانند و با این که کار این صنعت تولید ابزار مرگ‌آفرین برای مردم کشور است، باز هم به نظر می‌رسد همه مسئولان به جای توجه به سلامت مردم به فکر رونق دادن به این صنعت مرگبارند. نمونه بارز اخیرش هم در نظر گرفتن وام خرید اتومبیل برای خالی کردن پارکینگ کارخانه‌های اتومبیل‌سازی از محصولاتی بود که به دلیل قیمت بالا و کیفیت پایین، روی دست سازندگان آن‌ها مانده بود. حمل‌ونقل شهری البته مسئله مهمی است، اما آیا کسی جواب می‌دهد چرا به جای آن که همه چیز در خدمت اتومبیل‌های شخصی درآید متناسب با نیازها برای گسترش هرچه سریع‌تر مترو تلاش قابل توجهی نمی‌شود؟ درخت‌های خیابان‌ها را قطع می‌کنند برای عبور ماشین‌ها، ساختمان‌ها را خراب می‌کنند برای عبور ماشین‌ها، بافت‌ها و بناهای قدیمی را نابود می‌کنند برای عبور ماشین‌ها. همه چیز در خدمت ماشین‌ها. در حالی که در کشورهای دیگر، اولویت با گسترش وسایل حمل‌ونقل عمومی و پرهزینه کردن استفاده از اتومبیل‌های شخصی است. بزرگراه صدر را دو طبقه کردند برای آن که ماشین‌ها آسان‌تر رفت‌وآمد کنند اما این پل عظیم کم‌ترین تأثیر مثبت را بر ترافیک این بزرگراه گذاشته است، در حالی که می‌شد بودجه هنگفت ساخت آن را به زخم متروی تهران زد که گسترش سریع آن یک نیاز مبرم و حیاتی است. تصورش را بکنید که اگر همین الان تهران ده خط مترو داشت، چه تحولی در ترافیک این شهر رخ می‌داد، اما در نگاهی بدبینانه به نظر می‌رسد انگار دست‌ها و نیروهایی در کارند تا خط‌های مترو هرچه دیرتر به کار بیفتند ولی تلاش می‌شود دست‌اندرکاران صنعت اتومبیل‌سازی از بحران نجات پیدا کنند. طبق جدول زمان‌بندی سایت رسمی متروی تهران، خط سه مترو قرار بود سال 1390 شروع به کار کند اما بخشی از آن طی دو نوبت در سال گذشته و بخش انتهایی آن در شهریور امسال آغاز به کار کرد، در حالی که برخی از ایستگاه‌های آن هنوز هم آماده نیست.
حتماً دقت کرده‌اید که با نهایی شدن توافق هسته‌ای و آغاز اجرای برجام، یکی از بحث‌های رایج، تأثیر گشایش اقتصادی پس از پایان تحریم‌ها بر صنعت اتومبیل‌سازی کشور و واردات اتومبیل است. خودروسازان کشورهای مختلف اروپایی به سوی ایران روانه شده‌اند. برای احداث کارخانه، مشارکت با خودروسازان داخلی، فروش قطعات یا صادرات اتومبیل‌های آماده به خیابان‌های متورم و در عین حال گرسنه ما. کارشناسان از تأثیر شرایط جدید بر کیفیت و قیمت خودرو می‌گویند ولی آیا در این بحث‌ها کسی حرفی شنیده که چنین «گشایش و رونقی» چه بر سر سلامت مردم می‌آورد؟ حتی خود مردم هم بیش از آن که به فکر این بخش از تأثیر پایان تحریم‌ها بر سلامتی خودشان باشند، به این فکر می‌کنند اتومبیل چقدر ارزان خواهد شد یا کی می‌توانند سمندشان را با پژوی اصل و اوپل و ب‌ام‌و عوض کنند. آیا سازمان حفاظت محیط‌زیست اصلاً نقشی در سیاستگذاری‌های دولت در این زمینه دارد یا کارش فقط اعتراض‌های گاه و بی‌گاه و مثلاً اقدامی نصفه‌نیمه درباره فلان تالاب و فلان دریاچه و انقراض نسل فلان جانور یا فلان گونه گیاهی است؟ اصلاً آیا شنیده‌اید که یک مقام رسمی گفته باشد بخشی از سرمایه‌های آزادشده کشور بهتر است صرف گسترش سریع خطوط مترو شود تا کمی این وضعیت هولناک تخفیف پیدا کند؟ من که نشنیده‌ام. همه چیز در خدمت گسترش صنعت مرگ است.

روزنامه اعتماد، شماره 3456، سه‌شنبه 13 بهمن 1394

Labels:



[ / ]




.مطالب اين صفحه تحت قانون «حقوق مؤلفين» است. چاپ بخشی يا تمام اين صفحه تنها با اجازه نويسنده ممکن است ©