فـيـلـم‌نـوشـتـه‌هـا



Tuesday, October 20, 2015

ثواب‌های شايد بزرگ
گناهان شايد كوچک

ستون هفتگی اعتماد / 23

روزها و شب‌های سوکواری محرم فرا رسيده و بسياری از «مؤمنان» بر سر آنند كه با ثواب كردن در اين مناسبت سالانه، كنتور گناهان‌شان را در اين دوره صفر كنند تا پس از پايان عزاداری‌ها بتوانند به زندگی عادی و هميشگی‌شان ادامه بدهند. يک راه معمول ثواب كردن شركت در عزاداری‌هاست كه عموميت بيش‌تری دارد و راه ديگر نذر و نياز و به‌اصطلاح «خرج دادن»، و برخی ديگر هم با خدمت كردن در حسينيه‌ها و هيأت‌ها و دسته‌های عزاداری توشه آخرت ذخيره می‌كنند. البته اكثريت قابل توجهی نيز هستند كه از ارمغان‌های اين دوره، ثواب را فقط در استفاده از نذری‌ها – چه ليوان شربتی باشد و چه يک وعده غذا در ظرف‌های يک‌بارمصرف – می‌جويند. به هر حال، اجركم مأجور، تقبل‌الله. به قولی راه‌های رسيدن به خدا به تعداد آدم‌ها متفاوت است و اميد كه هر كه از راه مورد نظرش به مقصود برسد.
اما غرضم از اين مقدمه اين است كه در اين دوره ثواب‌كاری و اندوختن توشه آخرت، همان قدر كه اين مؤمنان به ثواب فكر می‌كنند، به گناه هم فكر كنند. يعنی چه؟ چرا گناه در چنين روزهايی؟ خب البته طبعاً منظورم اين نيست كه به گناه كردن فكر كنند و گناه كنند. می‌گويم همان قدر كه در اين روزها به ثواب كردن فكر می‌كنند و می‌خواهند برای ثواب كردن از ديگران سبقت بگيرند، حتی با جلو زدن از بقيه در صف دريافت نذری، به اين هم فكر كنند كه در همين كارهايی كه اين روزها برای ثواب انجام می‌دهند، چه‌قدر گناه می‌كنند، از جمله همين سبقت گرفتن از ديگران برای دريافت غذای نذری. همين قدر كوچک، همين قدر ساده. حالا به بزرگ‌هايش و انواع ديگرش كاری ندارم.
آشكارترين جلوه سوکواری‌های محرم دسته‌های عزاداری است كه در خيابان‌ها به راه می‌افتند. حتماً برای خيلی از شما اتفاق افتاده كه بنا به ضرورت و اضطراری در خيابان بوده‌ايد و در راه‌بندان اين دسته‌ها مانده‌ايد. گرچه اغلب كسانی در دسته‌های بزرگ‌تر و منظم‌تر گمارده می‌شوند كه راه را برای رهگذران سواره باز كنند، اما حتماً ديده‌ايد كه به‌خصوص برخی از كودكان و نوجوانان و بعضی از جوانان حاضر در اين دسته‌ها از راه‌بندان و ترافيک پشت سر دسته‌ها بدشان نمی‌آيد. البته عده‌ای از مردم، پياده يا سواره در اين روزها و شب‌ها برای تماشای همين دسته‌های عزاداری از خانه بيرون می‌آيند، اما تكليف بقيه چيست؟ ايجاد مزاحمت برای اين دسته از مردم گناه نيست؟ يا ايجاد سروصدا با نصب بلندگوهای قوی كه بيماران و سال‌خوردگان را آزار می‌دهد و مصداق بارز گناه است. با اين‌كه نيروی انتظامی و راهنمايی و رانندگی به دسته‌های عزاداری در اين زمينه‌ها توصيه‌هايی كرده و می‌كند، اما وضعيت هر سال همان است كه بود و همين است كه هست.
و اصلاً يک پرسش از علمای اعلام و مراجع محترم: آيا دسته‌های عزاداری حتماً بايد در گذرگاه‌های عمومی راه بيفتند و سينه‌زنی و زنجيرزنی كنند؟ آيا فتوايی يا حديث و توصيه‌ای وجود كه عزاداری حتماً بايد در حركت انجام شود؟ آيا دسته‌های عزادار نمی‌توانند در همان مسجدها و حسينيه‌ها يا تكيه‌هايی كه برپا شده عزاداری كنند؟
از سوی ديگر در اين شب‌ها هر جا كه راه‌بندانی هست، يا دسته‌ای عزادار چندصدمتر جلوتر در حركت است يا سر راه دارند نذری می‌دهند؛ چه غذا، و چه شربت و چای و گاهی نسكافه، كه خادمان واحد توزيع مواد نذری، نوشيدنی‌ها را در ليوان‌های يک بار مصرف سر راه ماشين‌های عبوری می‌گيرند تا سرنشينان، ليوانی از توی سينی بردارند و سر راه رسيدن به مقصدشان ثوابی هم ببرند. حالا كاری به جنبه‌های بهداشتی قضيه نداريم اما كافی است چند دقيقه در اين ايستگاه‌ها صبر كنيد و بايستيد و تماشا كنيد تا شايد شما هم به اين نتيجه برسيد كه هرج‌ومرج حاصل از اين تلاش‌های مؤمنانه، گاهی ثواب كه نيست بلكه مصداق گناه است. و متمدنانه هم نيست. بعدش هم از همان جلوی ايستگاه توزيع نذورات، تا چندصد متر آن طرف‌تر، ليوان‌های يک‌بارمصرف در كف خيابان و پياده‌رو و توی جوی‌ها و فضای سبز (اگر در آن اطراف باشد) پر شده است. طبعاً خادمان ايستگاه هم ثواب‌شان را بيش‌تر در توزيع نذورات می‌دانند و نه در خدمات پس از توزيع؛ نهايتاً هم پس از پايان كارشان فقط شعاع چندمتری خودشان را جمع‌وجور می‌كنند. اين منظره هر ساله، منظره ناپسندی است كه در شأن اين روزها و اين مناسبت نيست و حتی اگر مصداق گناه نباشد (كه پيامدهايش به عنوان آلودن محيط زيست، حتماً گناه است) دست‌كم مصداق ثواب نيست. برای نگارنده كه چنين منظره‌ای آزاردهنده است.
اميد است... اميدوارم... می‌خواستم از اين اظهار اميدواری‌های بيهوده بكنم كه منصرف شدم. ثواب‌كاران واقعی اجرشان مأجور. اميدوارم مسئولان همان جوری كه مثلاً در مورد قمه‌زنی و ساير حركت‌ها و اقدام‌های غيرشرعی و مخالف نظم عمومی در اين مناسبت‌ها مقرراتی دارند و بر اجرايش نظارت و در مواردی سخت‌گيری می‌كنند، راهی هم برای موارد يادشده پيدا كنند. ما كه اين جوری ياد گرفته‌ايم كه آلوده كردن محيط زيست و آزار مردم، گناه است. به نظر شما نيست؟

روزنامه اعتماد، شماره 3372، سه‌شنبه 28 مهر 1394

Labels:



[ / ]




.مطالب اين صفحه تحت قانون «حقوق مؤلفين» است. چاپ بخشی يا تمام اين صفحه تنها با اجازه نويسنده ممکن است ©