فـيـلـم‌نـوشـتـه‌هـا



Sunday, March 15, 2015

از آن‌جا شروع شد و به این‌جا رسید

تاریخچه «سینماهای هنر و تجربه» فرانسه

گروه سینماهای هنر و تجربه «Art et essai» در فرانسه نزدیک به شصت سال قدمت دارد؛ شیوه‌ای برای نمایش فیلم‌های خاص هنری و تجربی که در کشورهای دیگر مشابهی نداشته است.
در ژانویه 1955 پنج مدیر سینما و منتقد در پاریس دور هم جمع شدند و یک انجمن سینماهای هنر و تجربه را پایه‌گذاری کردند که ایده اولیه آن از «سینه‌کلوب»های پاریس الهام گرفته شده بود. در سال 1959 وزارت فرهنگ فرانسه که در آن زمان آندره مالرو وزیرش بود این انجمن را به رسمیت شناخت و کمک‌های دولتی برای آن در نظر گرفت. تا سال 1962 در پاریس 24 سالن سینما و در شهرستان‌ها 23 سالن به این گروه پیوسته بودند. در سال 2000 تعداد سالن‌های سینمای هنر و تجربه در کل فرانسه به 1130 سالن رسید که CNC (مرکز ملی سینما) به آن‌ها کمک مالی می‌کند. در حال حاضر از 5380 سالن سینمای فرانسه، 2388 سالن نشان «هنر و تجربه» دارند.
مالک هر سینما می تواند از مرکز ملی سینما درخواست کند که به سینماهای «هنر و تجربه» بپیوندد. سپس باید برنامه‌هایش را در جهت هدف‌های این گروه اعلام کند. آن‌گاه کمیته‌ای از مرکز ملی سینما به بررسی این برنامه‌ها می‌پردازد و در صورت تأیید، نشان «هنر و تجربه» را به سینما اعطا می‌کند. سینماهای هنر و تجربه این نشان را باید جلوی ورودی خود یا نزدیک گیشه نصب کنند. این سینماها هر سال حدود صدهزار یورو کمک بلاعوض از دولت دریافت می‌کنند. تعدادی از پخش‌کننده‌ها در فرانسه فقط فیلم‌های «هنر و تجربه» را می‌خرند و پخش می‌کنند که فیلم‌های‌شان در همین سینماها نمایش داده می‌شوند. بسیاری از فیلم‌های ایرانی پخش‌شده در فرانسه در همین رده قرار گرفته‌اند. اما البته فیلم‌هایی مثل طعم گیلاس و جدایی نادر از سیمین، غیر از این سینماها در سینماهای دیگر هم نمایش داده می‌شوند.
به تازگی چندین سالن کمپانی MK2 دارای نشان هنر و تجربه شده‌اند. این شرکت تولید و پخش فیلم جزو کمپانی‌های بزرگ و پرفروش فرانسوی است، اما برنامه‌های نمایش فیلم‌ها را برای برخی از سالن‌های مولتی‌پلکس خود بر مبنای سایر سینماهای گروه هنر و تجربه تنظیم می‌کند تا از کمک‌های دولتی استفاده کند.

ویژگی‌های فیلم‌هایی که در سینماهای این گروه نمایش داده می‌شوند:
- فیلم‌ها به زبان اصلی با زیرنویس فرانسوی نمایش داده شوند.
- به‌جز فیلم‌های فرانسوی، محصول کشورهای دیگر، به‌جز آمریکا هم باشند. برای برخورداری از کمک مالی یادشده، باید 60 درصد ظرفیت سالانه سینما برای فیلم‌های هنر و تجربه استفاده شود و این سینماها می‌توانند فیلم‌های دیگری – غیر از هنر و تجربه – هم نمایش بدهند.
- جایزه‌ای از جشنواره‌های مهم برده باشند.
- در جست‌وجوی زبان تازه‌ای در سینما باشند.
- فیلم تجاری یا شبیه آن‌ها نباشند.
- تعدادی فیلم را مرکز ملی سینما به عنوان «هنر و تجربه» طبقه‌بندی کرده که این سینماها وظیفه دارند آن‌ها را نیز نشان دهند.
- نمایش فیلم‌ها ابتدا در چند سینما شروع می‌شود اما به‌تدریج که فروش فیلم پایین می‌آید، تعداد سینماها محدودتر و حتی تعداد سانس‌ها روزانه کم‌تر می‌شود تا این که حتی به یک سانس در هفته هم می‌رسد. اما گاهی پیش می‌آید که نمایش یک فیلم هنر و تجربه، فقط در یک سالن شروع می‌شود – مثل خانه دوست کجاست؟، باشو غریبه کوچک، آن‌سوی آتش و... – اما با افزایش ناگهانی و پیش‌بینی‌نشده فروش، تعداد سینماهای نمایش‌دهنده اضافه می‌شود. این اتفاق در مورد آثار کشورهای آمریکای لاتین هم زیاد پیش آمده است.
- قیمت بلیت سینماهای هنر و تجربه 9 یورو (برای دانشجویان 7 یورو) است اما برخی از این سینماها کارت اشتراک دارند و مثلاً یک سینما، کارتی برای تماشای ده فیلم را به مبلغ 40 یورو می‌فروشد که به این ترتیب تماشای هر فیلم چهار یورو تمام می‌شود. بلیت سینماهای بزرگ، خارج از گروه هنر و تجربه، بیش‌تر است و تا 13 یورو هم می‌رسد. البته صبح‌ها، بلیت سینماها چهل تا پنجاه درصد ارزان‌تر است. برخی از کمپانی‌های بزرگ سینمادار که پخش‌کننده هم هستند (ام.کا.دو، یو.ژ.س و گومون که بیش‌تر سینماهای کشور متعلق به آن‌هاست) کارت‌های اشتراک سالانه درست کرده اند به مبلغ 250 یورو که صاحب کارت در طول سال هر تعدادی که بخواهد می تواند فیلم ببیند. فروش فیلم ها به نسبت مساوی بین سینما و صاحب فیلم تقسیم می شود.
- گروه سینماهای هنر و تجربه فرانسه سایت اینترنتی هم دارد با نشانی زیر که می توانید برای دریافت اطلاعات بیش تر به آن مراجعه کنید. البته این سایت به زبان فرانسوی است: www.art-et-essai.org

ماهنامه هنر و تجربه، شماره 11 و 12، اسفند 1393 و فروردین 1394

Labels: ,



[ / ]




.مطالب اين صفحه تحت قانون «حقوق مؤلفين» است. چاپ بخشی يا تمام اين صفحه تنها با اجازه نويسنده ممکن است ©