فـيـلـم‌نـوشـتـه‌هـا



Thursday, November 08, 2012

...در این سال سی

ماهنامه‌ «فیلم» و بزنگاه كارنامه‌اش

نهادها و پدیده‌های صنعتی و اجتماعی و فرهنگی، بر خلاف بیولوژی انسانی كه چندی پس از رشد كامل به سوی فرسودگی و اضمحلال می‌رود، هرچه از عمرشان می‌گذرد و به‌اصطلاح هرچه سال‌خورده‌تر می‌شوند، محكم‌تر و قوی‌تر می‌شوند. یک مؤسسه صنعتی هفتاد ساله، یک نشریه‌ هشتاد ساله، یک نهاد اجتماعی نود ساله، یک كمپانی فیلم‌سازی صد ساله و مشابه آن‌ها وضعیت‌شان با آدم‌هایی در همین سن‌وسال بسیار متفاوت است. آدم‌ها در این سن‌وسال‌ها دچار انواع عارضه‌های جسمی و غیرجسمی می‌شوند اما بیش‌تر آن نهادها و پدیده‌ها به مرور زمان از عارضه‌ها و ایرادهای‌شان كاسته و مستحكم‌تر می‌شوند. در شرایط مختلف سیاسی و فرهنگی و اجتماعی و روانی كشورهای گوناگون هم نگاه به این پدیده متفاوت است. در بسیاری از كشورها انواع نهادها با قدمت چندده‌ساله فعالیت دارند، اما در كشور ما كه از سی‌وچند سال پیش تلاش شد خیلی چیزها بازسازی و از نو شروع شوند، و در حالی كه به دلایل مختلف در این سال‌ها مدام به نوعی در شرایطی حساس به سر می‌بریم، به شهادت هر ناظری دوام انتشار یک نشریه به مدت سی سال، یک پدیده‌ی اجتماعی و فرهنگی محسوب می‌شود (هرچند كه در مقایسه با قدمت پنجاه، شصت، هفتاد و صد سال نهادهای مشابه در دنیا، این عمر چندان طولانی نباشد). نیازی نیست كه این را خودمان بگوییم یا دوست‌داران مجله بگویند. حتی آن‌هایی كه چشم دیدن مجله را ندارند، به این جنبه از كارنامه‌ی «فیلم» معترف‌اند و با حیرت از آن یاد می‌كنند. البته در بخش خصوصی - و نه نشریاتی كه با سرمایه و امكانات عمومی منتشر شده و می‌شوند - انگشت‌شمار نشریاتی در تاریخ مطبوعات ایران بوده‌اند كه عمری طولانی‌تر از ماهنامه‌ «فیلم» داشته‌اند، اما تفاوت در این است كه آن نشریات در طول انتشارشان وقفه‌های كوتاه و بلند داشته‌اند و در دوره‌هایی نامرتب منتشر می‌شده‌اند ولی انتشار ماهنامه «فیلم» هیچ‌گاه در این سی سال وقفه نداشته و دچار بی‌نظمی نشده است. از سوی دیگر آن معدود نشریات پردوام تاریخ مطبوعات ایران بارها مدیر یا سردبیر یا ناشر عوض كردند، در حالی كه ماهنامه‌ «فیلم» با همان سه بنیان‌گذارش و با همان تقسیم كار در این سی سال منتشر شده است. در میان نشریه‌های سینمایی تاریخ مطبوعات ایران، ماهنامه «فیلم» پنج سال است ركورد پردوام‌ترین نشریه‌ پیش از خود - «ستاره‌ سینما» - با 25 سال سابقه‌ انتشار را شكسته است؛ هفته‌نامه‌ای كه هفده بار سردبیر و چندین بار ناشر عوض كرد و بارها در طول انتشارش دچار وقفه‌های چندهفته‌ای تا چندماهه شد.
فارغ از نقش و جایگاه فرهنگی ماهنامه‌ «فیلم» در طول انتشارش - كه ارزیابی آن، غلط یا درست، مثبت یا منفی، مخالف یا موافق به عهده‌ دیگران است - تصور می‌كنیم لااقل فقط از همین جنبه می‌توان آن را یك پدیده خواند؛ این‌كه در شرایط آشنای روزگار ما، سه نفر بتوانند در یک زمینه‌ی ذوقی و فرهنگی كه با سلیقه‌ آدم‌ها ارتباط دارد سی سال مداوم - با همه‌ی اختلاف‌های سلیقه‌ای - واقع‌بینانه با همدیگر كار و یكدیگر را تحمل كنند، می‌تواند از عجایب این دوران تلقی شود. مهم نیست كه آن سه نفر، ما هستیم. هر یک از ما هم كه از بیرون به این قضیه نگاه می‌كنیم، خودمان حیرانیم و به قولی: بر سخت‌جانی ما این گمان نبود... هنوز از یاد نمی‌بریم آن هفت سال انتشار بدون پروانه را كه هر ماه بایست كپی آن شماره را برمی‌داشتیم و به وزارت مربوطه می‌بردیم و پس از رفت‌وآمدهای مكرر و دوندگی و تحمل شنیدن حرف‌هایی غیرموجه و نگاه‌ها‌یی اخم‌آلود، تلاش می‌كردیم مجله بی‌تأخیر منتشر شود. راستی، كسی از آقای پورافضل خبری دارد؟!
حالا با همه‌ی تلخ و شیرینش، خوب و بدش، موفقیت‌ها و ناكامی‌هایش، این سی سال كه تقریباً نیمی از عمر هر یک از ما سه نفر است، مهم‌ترین بخش زندگی ما بوده است. در این سی سال، ساعت‌های خواب را كه نادیده بگیریم، ما بیش‌ترین ساعت‌های بیداری عمرمان را در كنار هم صرف انتشار این مجله كرده‌ایم و هیچ هدف و سودای دیگری جز این در سر نداشته‌ایم. سال‌های رنج و سرمستی ما این گونه گذشت. دلبسته به لطف و همراهی و همدلی ده‌ها هم‌كار دوست‌داشتنی این سال‌ها كه این هزاران صفحه مجله‌ی منتشرشده حاصل ذوق و تلاش آن‌ها و آمیخته به خاطره‌ی آن‌هاست، و هزاران خواننده‌ی وفادار كه دوام مجله حاصل همراهی آن‌ها نیز بوده است. خوش‌حالیم كه این حس عاشقی به كارمان، بدون جیغ كشیدن آن، به انبوه خوانندگان نیز منتقل شد. آن‌ها هم پیام را دریافت كردند و بسیاری - خودشان می‌گویند كه - با این مجله عاشق سینما شدند، یا عاشق سینما ماندند، فیلم‌ساز شدند یا فقط یك تماشاگر عاشق سینما باقی ماندند و از آن لذت بردند. و تأكید مؤكد كنیم بر سینمای قدرتمند ایران كه در همین سال‌های انتشار مجله بود كه به همت سینماگرانش قدرت گرفت و درخت تناوری شد كه شاید ماهنامه‌ی «فیلم» هم اندک نقشی در این موفقیت‌ها داشته باشد. اگر این سینما نبود، ماهنامه‌ی «فیلم» هم اینی كه هست نبود.
در سی‌سالگی، بار دیگر پیمان نانوشته‌ سی‌ساله‌مان را با همه‌ی همكاران، مخاطبان و سینماگران تكرار می‌كنیم. بر خلاف كنایه‌های گاه‌وبیگاه - چه دوستانه و چه غیردوستانه كه بدون توجه به كیفیت فیلم‌های سینمای ایران در سال‌های اخیر زده می‌شود - بابت این‌كه «فیلم» اُفت كرده و «قدیما یادش به خیر»، همچنان احساس شور و شوق میكنیم. هم‌چنان می‌خواهیم جوان بمانیم و ماهنامه‌ی «فیلم» - این نهاد - را با كمك و همراهی شما با شأن و جایگاه «تاریخی»اش زنده و پویا و جوان نگه داریم. و البته جوانی كردن ما هم شبیه خودمان است. مثل همیشه‌مان. از ما انتظار ورجه‌وُرجه و ترقه در كردن نداشته باشید.
این همان ماهنامه‌ «فیلم» است در سی‌سالگی.
هوشنگ مهرابی، عباس گلمکانی، مسعود یاری


سی جلد برگزیده سی سال
از هنگامی که نظرخواهی درباره جلدهای برگزیده ماهنامه «فیلم» در دستور کار شماره ویژه سی سالگی مجله قرار گرفت، طبعاً یکی از هدف‌های مهم این نظرخواهی اطلاع از سلیقه و پسند خوانندگان در مورد موضوعی بود که از عوامل قابل‌توجه مقبولیت هر نشریه‌ای تلقی می‌شود. برای این نظرخواهی یکی از مناسب‌ترین راه‌ها اعلام آن در سایت ماهنامه «فیلم» و چند بار آگهی کردن در خود مجله و اطلاع‌رسانی در برخی سایت‌ها برای توجه دادن علاقه‌مندان به این موضوع و مراجعه به سایت بود.
کسانی که به بخش نظرخواهی سایت مجله درباره جلدهای این سی سال مراجعه کرده‌اند، دیده‌اند که تصویر تمامی جلدها از شماره اول، به ترتیب انتشار وجود دارد که با کلیک کردن روی هر کدام تصویر بزرگ‌تر در صفحه دیگری ظاهر می‌شود و در این صفحه با کلیک کردن روی ستاره‌هایی (یک تا ده ستاره) می‌توان از یک تا ده به جلد مورد نظر امتیاز داد. این اعلام نظر محدودیتی ندارد و هر کس می‌تواند به تعداد دلخواه به جلدهای انتخابی‌اش امتیاز بدهد.
صفحه نظرخواهی جلدها از اوایل شهریور امسال روی سایت قرار گرفت و این دو جدول حاصل اعلام نظر خوانندگان (با رقم دقیق 093/19 راًی) تا هشتم آبان طی حدود دو ماه است. جدول‌ها بر دو مبنا تنظیم شده‌اند؛ یکی به ترتیب تعداد راًی‌ها و دیگری به ترتیب امتیازها که قاعدتاً امتیازهای بالاتری که با راًی‌های بیش‌تری به دست آمده باشند قاطع‌ترند. سی جلد برگزیده، که در هر یک از دو جدول به دلیل معیار متفاوت رتبه‌بندی اختلاف اندکی با هم دارند، به هر حال نشان می‌دهد جلدهایی که ذوق و خلاقیت در ایده و طراحی آن‌ها به کار رفته و با حال‌وهوای مجله هماهنگ هستند طرف‌داران بیش‌تری دارند. نگاهی به جدول برگزیده ها بیندازید و اگر مایل به دقت و جست‌وجو در جزییات راًی‌ها هستید، می‌توانید به سایت مجله مراجعه کنید و با کلیک روی تصویر هر جلد، دریابید که به هر جلد چند راًی داده شده و میانگین امتیازهای هر کدام چه‌قدر است (البته طبعأ پس از هشتم آبان که این آمار گرفته شده، تا زمان مراجعه شما آمار تغییرات مختصری کرده است).
جست‌وجوی دل‌چسبی است. امتحان کنید.

Labels:



[ / ]




.مطالب اين صفحه تحت قانون «حقوق مؤلفين» است. چاپ بخشی يا تمام اين صفحه تنها با اجازه نويسنده ممکن است ©