يک جان و دو بدن ، يا برعکسچهلوپنج سال است که در آنتاليای ترکيه يک جشنواره ملی سينمايی برگزار میشود و از چهار- پنج سال پيش يک جشنواره بينالمللی (نه يک بخش بينالمللی) هم به آن افزوده شده است. در واقع اينها دو جشنواره همزمان هستند که يک تشکيلات برگزار میکند و همهچيزشان مشترک است. البته دو اسم مجزا دارند: عنوان جشنواره ملی «پرتقال طلايی» است و عنوان جشنواره بينالمللی «اروسيا» (اروپا-آسيا) اما هردوی آنها بيشتر با نام «آنتاليا» شهرت دارند. بههرحال هر دو جشنواره – ملی و بينالمللی – در کنار هم برگزار میشوند، هيچ کدام مزاحم ديگری نيست و از رونق همديگر کم نمیکنند. در جاهای ديگر دنيا هم جشنوارههايی با دو قالب ملی و بينالمللی، همزمان برگزار میشوند؛ از جمله در همان کشور ترکيه، جشنواره معروف بينالمللی استانبول، یک بخش مجزا برای مسابقه فيلمهای ترکيه دارد.
ُيعنی، اينکه جشنواره فجر دو بخش ملی و بينالمللی دارد، اتفاق نوظهوری نيست اما جداشدن زمان برگزاری این دو بخش از پارسال، احتمالأ تازگی دارد که اين تصميم به دليل شرايط ويژهای گرفته شده که سينما در ايران (و سينمای ايران) دارد. منطق چنين تصميمی اين است که در سالهای گذشته گفته میشد مردم بيشتر مشتاق تماشای فيلمهای ايرانی هستند و به همين دليل بخشهای خارجی عملأ در سايه میمانند و کسی به ديدن فيلمهای خارجی نمیرود. در جشنوارههای ديگر دنيا که بخشهای ملی و بينالمللی، معقول پابهپای هم و بدون مزاحمت پیش میروند، شرايطی طبيعی حاکم است، چون:
اولأ، فيلمهای داخلی پس از جشنواره يا به نمايش عمومی درمیآيند یا به هر حال در دسترس خواهند بود، بنابراين چنين ازدحامی برای تماشای فيلمهايی که احتمال سانسور و توقيفشان را پيشبينی میکنند به وجود نمیآيد و دوستداران جدی سينما حرص و تقلايی به خرج نمیدهند.
ثانیأ، اکثر فيلمهای مشهور خارجی نهتنها بعدأ روی پردههای عمومی میروند، بلکه آنقدر اوضاع کپیرايت بیدروپیکر نيست که اين فيلمها را خيلی راحت بشود توی پيادهروها پيدا کرد و حتی زيرنويس و در مواردی دوبله کرد و توی رسانه ملی هم نمايش داد. در جشنوارههای دنيا دوستداران جدی سينما بيشتر به سراغ فيلمهايی میروند که بعدأ امکان نمايشش در کشورشان بعيد باشد اما در اينجا کسی به سلامت نسخههايی که در سينماها و جشنواره نمايش داده میشود اعتماد ندارد. بهاضافه اينکه خيلی از فيلمهای روز و قديمی سينما در دسترس علاقهمندان است. فکرش را بکنيد که وقتی DVD فيلمی را میتوان با قيمت هزار تومان خريد و در خانه چندنفری تماشا کرد، چرا بايد سه- چهار هزار تومان برای نسخه کوتاهشدهاش داد؟ منهای زيرنويسهای اغلب فجيع فيلمهای روز در بازار غیررسمی DVD، خوشبختانه زيرنويس فيلمهای چند سال پيشتر و بهخصوص کلاسيکها، چون اغلب به دست علاقهمندان اين فيلمها انجام میشود (نه مانند بلبشوی زيرنويس فيلمهای جديد که دزدان بیسواد انجام میدهند) قابل قبول و در مواردی فوقالعادهاند. به همين دليل عملأ بخشهای کوپولا، فورد، هيچکاک و تا حدودی مايک لی در این دوره جشنواره حکم برنامهپُرکن برای افزايش حجم و ظاهر کارنامه مسئولان را پيدا میکند. در جشنوارههای دنيا اگر باز به سراغ فورد و هیچکاک و کوپولا و ساير فيلمسازان کلاسيک میروند، به بهانه پيداشدن نسخه جديد يا ترميمشده فيلمی از آنها يا بههرحال يک اتفاق پيرامون آنهاست و نه فقط ايجاد یک بخش.
بههرحال تا وقتی که وضعيت بر همين مدار میچرخد، بعيد میدانم جداکردن زمان بخشهای ملی و بينالمللی مشکلی را که منجر به این تصميم شده کاملأ حل کند. شايد بهتر باشد بخش بينالملل تبديل به جشنواره مستقلی در فصلی ديگر شود که البته کار آسانی نیست؛ هم به دليل اينکه قرار است اين جشنواره رويدادی به مناسبت دهه فجر باشد و هم اينکه در تقويم جهانی جشنوارههای فيلم، بهسختی میشود جای خالی مناسبی پيدا کرد.
ما هرچه بگوييم و بنويسيم، بيشتر داريم سليقهمان را مطرح میکنيم، درحالیکه به نظرم اين پرسشی است که برگزارکنندگان جشنواره بايد به آن پاسخ بدهند: آيا در دو دوره اخير، با جداشدن زمان برگزاری بخش بينالملل، تماشاگران فيلمهای خارجی نسبت به دورههای قبل بيشتر شدهاند؟ روابطعمومی جشنواره بايد قاعدتأ آمار بليتهای فروختهشده هر بخش را داشته باشد. نمايندگان جشنواره هم در سينماها حضور دارند و خيلی راحت میشود اين تغيير و اتفاق را از حيث آماری بررسی کرد. اگر مقايسه نشان بدهد تعداد تماشاگران بيشتر شده، که خب تصميم درستی بوده؛ هرچند که در اين صورت هم باز آن مشکلات غيرطبيعی مربوط به هجوم بحرانساز برای تماشای تعدادی از فيلمهای ايرانی و بخشهای خارجی بيهوده و برنامهپُرکن به جای خود باقی است.
مـأخـذ: خـبـرآنـلايـنhttp://www.khabaronline.ir/news.aspx?id=3401
[
لـيـنـک بـه مـطـلـب /
اظـهـار نـظـر
]
